Hersenplagerij

Je hersenen zijn ertoe in staat om kaas te maken van de wereld om je heen. Dat is een hele prestatie! En om dat te doen moeten de hersenen soms generaliseren. Dat ze daarbij vaak overhaaste conslusies trekken, is een feit. Maar vaak heb je daar geen enkele last van. Behalve als er expres op wordt ingesprongen. Met optische illusies bijvoorbeeld. Plaatjes die je hersenen doen kraken en die je met de beste wil van de wereld niet helemaal kunt zien zoals ze zich in de werkelijkheid manifesteren. Klinkt vaag? Hieronder een paar voorbeelden van uitmuntende hersenplagerij!

Dat kan groener!

De prototype stad is grijs, grauw en van steen, met hier en daar een boom in een perkje. Steden zijn nu eenmaal niet de plek voor overvloedig groen. Daarvoor moet je naar de parken, of naar de randgebieden. Toch? Nou… Dat planten overal kunnen groeien, bewijzen ze wel in de bergen, waar zelfs bomen tussen de rotsen hun wortels vastzetten en graven naar vruchtbare grond. Zelfs op de kaalste rots onder de boomgrens verschijnt groen. Dus waarom zouden planten het niet goed kunnen doen in de stad? Met een beetje hulp welteverstaan. Nou, die hulp krijgen ze dus van de guerilla gardeners.

Guerilla gardening
Guerilla gardening is het planten van groen op onwaarschijnlijke plekken in stedelijke gebieden. Dat kan zijn onder roosters, op de plek van een opgelichte trottoirtegel, of  in het kleine onbeheerde strookje grond bij een voorgevel. Alle onbegroeide kale plekken kunnen doelwit zijn voor dit vriendelijk groene vandalisme. En zelf kun je heel eenvoudig meedoen!

Zelf stadstuinieren
Je stad groener maken? Het is heel eenvoudig! Koop een zakje zaadjes van een makkelijk groeiende plant en ga op stap op een mooie lente-ochtend. Plant je zaadjes rondom lantaarnpalen, licht een trottoirtegel op en strpooi je zaaigoed, of strooi ze op nog een onwaarschijnlijker plek en kijk of de natuur zijn weg vindt. Het is heel leuk als een paar weken later jouw plantjes opkomen en de stad net een beetje leuker maken!


Blufscrabble

Waar de Van Dale meestal uitsluitsel geeft bij twijfelgevallen met Scrabble (en oma onder luid protest “ZURFT” terugneemt op haar bordje), is het bij blufscrabble juist andersom: blijkt “SNOK” in het Groot Woordenboek der Nederlandse Taal te staan, dan is het terugnemen geblazen en zoeken naar een nieuw niet-bestaand woord. Want bij blufscrabble mogen alleen nieuwe woorden worden neergelegd op het verder normale Scrabblebord.

Waarom blufscrabble zo veel leuker is

Scrabbelen met niet-bestaande woorden? Daar is toch niks aan? Je zou inderdaad denken van niet, en bleef het alleen bij het neerleggen van rare woorden, dan had je gelijk. Maar als extra dimensie aan het blufscrabble is er de regel dat je je medespelers moet overtuigen van het nut en het bestaan van het onbekende woord.

Namelijk omdat het de naam is van een nieuw-ontdekte giraffensoort (met twee hoofden) in Andalusië. Of omdat het een vaag gevoel beschrijft, waar in het Nederlands nog nooit een woord voor bedacht is (maar wat wél handig is wanneer je er last van hebt). Omdat het het (geheimgehouden) onderdeel van je wasmachine is, dat de helft van je sokken opeet. Of omdat het een nieuw verschijnsel, een nieuwe uitvinding, of een onbekende poeliersvakterm betreft.

Zijn je medespelers overtuigd, dan mag het woord gelegd worden en punten geteld. Zoniet, dan moet er een nieuw woord worden bedacht, beargumenteerd en neergelegd.

Zo wordt een potje Scrabble een spel dat je creativiteit prikkelt en je debat-vaardigheden een boost geeft. Bovendien is het een oefening in samenwerking. Want een potje blufscrabble kun je alleen maar mét elkaar spelen. Kortom: blufscrabble is stiekem veel leuker dan gewoon Scrabble!

Jouw woorden in het blufwoordenboek

Niet elke blufscrabblevondst is woordenboekwaardig. Maar soms komt er tijdens een potje blufscrabble een woord naar boven dat zó zinneprikkelt dat het eigenlijk wereldkundig moet worden gemaakt. Stuur in dat geval je woord in op www.blufscrabble.nl. Het wordt daar dan (na redactie) opgenomen in het online woordenboek!

Momenten plukken

Als je iets moois meemaakt, kun je daar een hele tijd van nagenieten. Maar uiteindelijk zakt het gevoel een keertje weg. En dat is jammer! Vindt Janne Willems, de eigenaar van plukjemomenten, een site waarop ze momenten verzamelt. Mooie momenten, die het waard zijn om herinnerd te blijven worden; op haar site zijn inmiddels meer dan 300 prachtige momenten te vinden, die ze verzamelde in de trein, op festivals en tijdens plukworkshops. De momenten zijn getekend, geschilderd, of geknipt en geplakt. Ze zijn persoonlijk en tegelijk zo herkenbaar, dat het niet moeilijk is om mee te genieten. Zo worden die kleine gelukkige momenten groter. Zo groot, dat honderden anderen ervan kunnen meegenieten.

Iedereen kan momenten insturen. Per mail, of per post. Janne is er enorm blij mee en ze zet de mooiste momenten op haar site. Ook eens proberen? Pak pen en papier, en denk terug aan de laatste week. Welke momenten deden je glimlachen? Waar werd je blij van? Teken precies dat moment, en alles wat je je ervan kunt herinneren. Waar was het, wie was erbij en wat gebeurde er precies? Als je dat op papier zet, heb je een blijvende, waardevolle herinnering, die steeds weer een glimlach op je gezicht helpt toveren. Heel bijzonder!

Kijk zelf op plukjemomenten.nl, voor bijvoorbeeld deze momenten:

En luister en kijk ook naar Janne’s inspirerende verhaal, dat ze hield op Stand up Inspiration: http://vimeo.com/25549175

Drie keer Japan: Wabi Sabi

Wabi Sabi is een eeuwenoude Japanse filosofie over levenskunst. Wabi staat voor onbevangenheid, veelduidigheid, rust en eenvoud. Sabi voor schoonheid die door de jaren gevormd wordt. Wabi Sabi geeft een bijzondere kijk op wat ons gelukkig maakt, laat ons opnieuw nadenken over schoonheid. Waar in de westelijke wereld veelal gestreefd wordt naar perfectie, zijn in de Japanse levenskunst juist authenticiteit en onvolmaaktheid belangrijk.

Wabi Sabi in je leven

Een voorwerp is Wabi Sabi, als het sporen van gebruik heeft, de tand des tijds erin te zien is. Krassen en verkleuringen maken dat een voorwerp eigen is, zich onderscheidt, een verhaal vertelt. Ze beantwoorden niet aan het gangbare schoonheidsideaal, zijn niet symmetrisch. Daardoor vallen ze uit de toon. Ze zijn niet groots of opvallend, maar vertrouwd. Als je ze aanraakt ga je een interactie met ze aan.

Zoals een emaillen kan rust uitstraalt door haar verkleuringen en slijtage heen, zo kun je ook Wabi Sabi in het leven staan. Wanneer we verwonderd door het doorbreken van de zon, door het zingen van een merel, of de geur van versgebakken brood, losgetrokken worden van onze dagelijkse beslommeringen. En wanneer de tijd eventjes stilstaat in onze concentratie op het moment… Dan is dat Wabi Sabi. Het gaat Wabi Sabi om datgene wat onmiskenbaar eigen en eenmalig is, het moment dat niet meer terugkomt en waar we dus optimaal van moeten genieten. Het is je verblijden in je tekortkomingen. En de waardering van het heden. Kortom: Wabi Sabi is de vreugde van het onvolmaakte.

Wabi Sabi, hoe doe je dat?

Wabi Sabi is natuurlijk nog veel omvangrijker dan hierboven geschetst. En over Wabi Sabi is veel geschreven. Vind je het interessant, lees dan eens het boek van Christopher Weidner over het onderwerp: “Niet perfect en toch heel gelukkig; Wabi Sabi”. Of loop nu naar het raam, doe het open, adem diep in en weer uit, en kijk.

Drie keer Japan: Unuseless Inventions

Unuseless inventions, in het Japans Chindogu, zijn fantastische ideeën die op het eerste gezicht de gedroomde oplossing zijn voor een probleem, maar waarvan in het gebruik blijkt dat ze meer problemen met zich meebrengen, dan dat ze hebben opgelost. Letterlijk vertaald betekent “Chindogu” ongewoon (珍, ‘chin’) gereedschap (道具, ‘dōgu’). Een term die in omloop is gebracht door Japanse auteur en uitvinder Kenji Kawakami. Hij publiceerde in de jaren ’90 zijn ideeën in een boek dat in het Engels “101 Unuseless Japanese Inventions: The Art of Chindōgu” heet. Het boek was zo’n succes dat hij erna met een vervolg kon komen. “99 More Unuseless Japanese Inventions” kwam een paar jaar later uit. In Japan zijn alleen al zijn van de boeken 250000 exemplaren verkocht. De boeken zijn daarnaast in vele talen vertaald en de deeltjes staan ook bij mij in het Engels in de kast.

Chindogu kun je pas gaan begrijpen als je er een paar hebt gezien. Daarom hieronder een paar voorbeelden. Maar de kunst wordt daarna ook de Chindogu te herkennen in je dagelijks leven en in je werk. Hoe vaak wordt er niet een oplossing voor een probleem gevonden dat een handeling alleen maar complexer maakt? Om jezelf te trainen is het aan te raden een boekje aan te schaffen en er een tijd lang elke dag in te kijken. (Al is het ook maar om de dag met een glimlach te beginnen.) En zelf een “onnutteloze” uitvinding verzinnen, dat is natuurlijk ook food for the brain…!

Praktische wijsheid

Een docent geschiedenis op de middelbare school vertelde eens al dat wijsheid in stappen gaat. Eerst leer je wat goed is en wat fout en de regels die daarbij horen. Zo pas je je aan aan de normen van de maatschappij waarin je leeft. Doorgaans pas veel later leer je om die regels te doorbreken op die momenten waarop dat nodig is. Dat is wijsheid. Sommige mensen maken die stap nooit.

In zijn TED-speech van november 2010 duikt Barry Schwartz in de vraag hoe te bepalen wat een juiste keuze is. Hij vertelt over het laten varen van regels doen wat wijs is. En hij roept op tot meer “practical wisdom”. Bekijk de video-registratie en laat je inspireren.

Uit de kunst!

Nederland schreeuwde de afgelopen tijd voor de kunst. Liefhebbers van kunst, maar vooral ook professionals op het gebied van kunst gingen de straat op om een schreeuw te laten horen tegen de bezuinigingen op kunst en cultuur. Een duidelijk statement, maar weinig constructief. Veel leuker is de in November gelanceerde website Voordekunst.nl.

Het idee van Voordekunst is gebaseerd op crowdfunding; in het verleden bijvoorbeeld ook al toegepast op het uitgeven van boeken of het weggeven van platencontracten. Het idee is simpel: als je goed bent in wat je doet, zijn er mensen te vinden die daarin willen investeren. Oftewel: heb je een goed manuscript en genoeg fans doneren een tientje, dan kun je op een gegeven moment je boek uitgeven. En zijn er genoeg fans (en donateurs) van je muziek, dan heeft het zin om je een platencontract te geven.

Op Voordekunst kunnen kunstenaars uit allerlei verschillende categorieën hun ideeën (inclusief streefbudget) presenteren. Bezoekers die enthousiast zijn, kunnen geld voor het idee doneren. Daar staat ook wat tegenover: een kaartje voor de voorstelling, een etentje met de maker van een kunstwerk… Hoe meer je doneert, hoe leuker je bedankje. Wordt het budget voor de deadline bij elkaar gevonden, dan gaat het project door.

Resultaat van crowdfunding in dit geval: inventievere kunstenaars die kunst maken waar daadwerkelijk een publiek op zit te wachten. En minder geld nodig van de overheid. Uit de kunst dus!
Voor meer info en uitleg, zie ook het Vimeo-kanaal van Voordekunst.nl.

Slow Economy

Vandaag kwam een interessante uitzending van Trendspotting over Slow Food voorbij op twitter. De twitteraar gaf aan dat het vooral interessant werd vanaf minuut 36, maar de hele aflevering is de moeite van het kijken waard. De reportage gaat niet zozeer over eten, maar over hoe een tragere wereldeconomie goed zou zijn voor onze planeet, én voor ons. Over hoe we van consument weer burger kunnen worden en als investeerder weer naar onze eigen leefomgeving kunnen kijken.