Voor een slim kind even wachten met de volgende

En ze zitten niet stil aan de Universiteit van Notre Dame. Onderzoek daar wijst uit dat eerste kinderen die meer dan twee jaar ouder zijn dan hun broertjes en zusjes, beter zijn in lezen en rekenen. De positieve effecten werden alleen gemeten bij de oudere kinderen, niet bij de jongere.

De onderzoekers geven een simpele verklaring voor de verschillen. De oudere kinderen krijgen meer onverdeelde tijd van hun ouders en kunnen in die tijd meer van hun ouders leren. Die voorsprong raken ze vervolgens niet meer kwijt.

Of de effecten te compenseren zijn voor de jongere kinderen is niet onderzocht. Maar die kinderen zijn vaak weer socialer en hebben bovendien meer fantasie, omdat niet al hun vragen meteen worden beantwoord.

Kennis blijft automatisch binnenskamers

En uit de categorie interessante hersenfeiten nog een leuk onderzoekje: Professor Gabriel Radvansky van de University of Notre Dame onderzocht dat het passeren van een deuropening geheugenverlies veroorzaakt.

Radvansky liet proefpersonen geheugentaken doen tijdens het lopen door een kamer, en ook tijdens het verlaten van een kamer door een deuropening. Gingen ze door een deur, dan maakten ze meer fouten dan wanneer ze in de kamer bleven, ongeacht de afgelegde afstand.

Radvansky legt het zo uit dat het naar binnen komen, of weggaan door een deur een grens trekt in het proces dat activiteiten van elkaar scheidt en opslaat. “Je herinneren wat je ging doen is lastig, omdat je die beslissing in een andere ruimte maakte. De actie is in een ander hokje opgeslagen.”

Wat natuurlijk ook kan, is dat de nieuwe ruimte voor zoveel extra indrukken zorgt, dat je hersenen tijdelijk afgeleid zijn. Neemt niet weg dat eerder onderzoek ook al heeft aangetoond dat omgevingsfactoren van invloed zijn op het geheugen. Informatie haal je makkelijker terug, wanneer je onder gelijke omstandigheden verkeert als op het moment dat je die informatie leerde.

Waarom bloot werkt in marketing

Weer eens een opmerkelijk onderzoek in de media: Onze hersenen verwerken informatie die met behulp van naakte mensen wordt gebracht, sneller dan met behulp van geklede mensen.

Hoe zit dat precies? Zodra onze hersenen naakte lichamen waarnemen, wordt het verwerken van informatie aan het begin van het bijbehorende hersenproces versneld. Onderzoekers van de Finse University of Tampere en Aalto University onderzochten dat met behulp van proefpersonen, waarvan de hersenactiviteit werd gemeten bij het bekijken van in verschillende gradaties aangeklede mensen hersenactiviteit gemeten.

Afbeeldingen van naakte mensen bleken efficiënter te worden verwerkt. Sterker zelfs: hoe minder kleding, hoe uitgebreider het verwerkingsproces. De reactie van de hersenen was ook het grootst bij de naakte afbeeldingen, waarbij mannenhersenen een voorkeur hebben voor naakte vrouwen. Interessant feitje: bij vrouwen was er geen verschil tussen het kijken naar naakte mannen, of naakte vrouwen.

Als verklaring voor de gemeten verschillen geven de onderzoekers, dat het snel verwerken van ‘seksuele’ informatie belangrijk is voor onze voortplanting. Het zorgt ervoor dat we uit onze omgeving op een efficiënte manier potentiële partners kunnen vissen. Het onderzoek is verder vooral interessant voor advertentiemakers, die weer een extra reden hebben om hun producten naakt aan te laten prijzen.

De risico’s van nachtwerk

Als tieners nachtwerk doen, dan hebben ze een grotere kans op de ziekte multiple sclerose. Dat heeft men onderzocht in Zweden. De onderzoekers ontdekten dat jongeren die regelmatig nachtdiensten hadden gedraaid voor hun twintigste twee keer zoveel risico liepen op MS. ’Als je nachtwerk doet, raakt je biologische klok van slag en slaap je minder goed. Beide problemen zijn een aanslag op het immuunsysteem’, zo leggen ze het uit.

Het is niet het eerste onderzoek dat nachtwerk als ongezond aanmerkt. Eerder werd bijvoorbeeld ook al een verband tussen langdurig nachtwerken en het ontwikkelen van borstkanker geconstateerd.

Maar het daarnaast belangrijkste probleem met veelvuldig nachtdiensten draaien is dat mensen geisoleerd raken van hun omgeving. Wanneer anderen leuke dingen doen, moeten zij bijslapen. Een sociaal leven is er dan nog maar weinig bij. Bovendien raken mensen in een omgekeerd waak- en slaapritme eerder geïrriteerd. Oververmoeidheid ligt op de loer en bovendien moet de hele omgeving daar rekening mee houden, wat druk legt op relaties.

Helemaal niet meer doen dan? Nou, er zijn beroepsgroepen waarin nachtwerk er onherroepelijk bij hoort. En er zijn ook mensen die houden van de nacht en die er prima bij functioneren. Als zij, hun werkgever en hun familie en vrienden samen actief uitkijken voor de risico’s van het nachtwaken, dan hoeft er niet veel mis mee te zijn.

Winterdiptip 3/5: Kleur de winter!

Harry-Hilders-Warme-KleurenDe winter is van zichzelf koud, kil, en kaal. Jouw taak: kleuren die hap! In je kleding, in je huis, op je werk en in je auto: zorg dat je kleur om je heen hebt. Zoek een winterjas in een warme kleur, doe een oranje muts op. Warme kleuren zijn crème-wit, oranje, ecru, chocoladebruin, donkergrijs, zwart en mosgroen. Kleuren uit dit palet geven je een relaxt, warm en rijk gevoel. Precies wat je nodig hebt om door je dip heen te komen!

Winterdiptip 2/5: Breng meer geur in je leven

In de winter hebben we vaak het gevoel dat onze neus “verstopt” is. Maar vaak zit hij niet echt dicht, maar is hij gewoon droog door de kou. Door die droogte ruiken we ook minder. En juist geur prikkelt ons brein om lekker wakker te worden. Denk aan de geur van warm brood, of van koffie. Geuren maken ons in de lente ook weer wakker, na de geurlauwe winter. Maar niets houdt je tegen om geuren op te zoeken, tijdens de koude dagen. Als je een dipje hebt, kun je je door bepaalde geuren ineens stukken beter voelen. Wedden dat je dip al snel stukken minder is?

Waar vind ik geur?
Ook in de winter ruikt de natuur nog. Ga dus wandelen in een lekker bos, of in een park. Ruik je de geur van de koude lucht? Maar ook van de grond, van hout en van hars? Pak tijdens je wandeling eens een vermolmde tak op, of haal een stukje naaldhout van een boom en ruik. Neem de geur in je op. Het prikkelt je hersenen op een manier die ze meestal missen in de winter. En ben je weer thuis, kruip dan lekker in een warm bad met  een aromatische olie. Dat verwarmt en heft je winterdip zéker even op!

Avondmens & werk

Avondmensen komen later op gang. Ben jij een avondmens, maar ook een freelancer? Wanneer je vrij bent om jeeigen tijd in te delen, doe daar dan vooral je voordeel mee. Je verspilt tijd en energie door je voortdurend aan te passen aan het ritme van de ochtendmens: de gangbare kantooruren. Veel productiever ben je wanneer je je eigen ritme volgt. Plan daarom zakelijke gesprekken tegen het eind van de middag. Werk ‘s avonds en ‘s nachts als je dat het prettigst vindt.

Je eigen ritme in het weekend
Heb je de hele week noodgedwongen in het keurslijf van de ochtendmens gezeten? Volg dan in het weekend je eigen ritme. Dat staat dan wel haaks op wat algemeen wordt aangenomen: dat je in het weekend beter ook op tijd kunt opstaan. Maar inmiddels is bewezen dat je wanneer je je normale ritme volgt, je batterij veel beter en sneller oplaadt, dan wanneer je dat niet doet. Lekker laat naar bed dus. En goed uitslapen!

Intensief sporten is goed voor je hersenen

Sporten houdt je lichaam gezond en fit, maar intensief sporten laat je hersenen ook sneller werken. Dat blijkt uit het onderzoek van Maaike Angevaren voor haar proefschrift aan de Katholieke Universiteit in Leuven.

Je hersenen gaan sneller schakelen, wanneer de hartslag stijgt en de ademhaling omhoog gaat. Voor dat positieve effect hoef je niet vaak of lang te sporten, maar de intensiteit is wel belangrijk.
Het is logisch dat sport en andere fysieke activiteit belangrijk is voor een gezonde oude dag. Maar hieruit blijkt dat intensief bewegen dus ook effect heeft op je cognitieve vermogens.

Trainingen

Angevaren liet proefpersonen verschillende trainingen volgen. Sommigen gingen hardlopen, anderen bijvoorbeeld aan de yoga, krachttraining of training om het prestatievermogen te verbeteren. Een andere groep beoefende geen sport. De positieve herseneffecten waren meetbaar bij gezonde ouderen.

Welke trainingen het effectiefst waren, werd in het persberichtje niet vermeld. Daarvoor moeten we waarschijnlijk het proefschrift van Angevaren lezen…

De complexiteit van je geheugen

Dat je geheugen je soms even in de steek laat, is helemaal zo gek nog niet. Je herinneren waar je bijvoorbeeld je sleutels hebt gelaten betekent namelijk dat in onze hersenen drie verschillende gebieden succesvol moeten samenwerken. De hippocampus, de perirhinale cortex en de prefrontale cortex spelen samen een speciale rol in de werking van het geheugen. Dat hebben onderzoekers uit Bristol onderzocht.

Het onderzoek

In twee experimenten met ratten keken de onderzoekers naar hoe de hippocampus samenwerkt met andere regio’s in de hersenen. Als de samenwerking met de perirhinale en de prefrontale cortex verstoord was, waren de ratten niet in staat om simpele geheugentaakjes uit te voeren.

Volgens de onderzoekers hebben ze een belangrijk hersencircuit blootgelegd. De gebieden moeten samenwerken om een herinnering in de juiste context te plaatsen. Dat lukt niet altijd en dat verklaart bijvoorbeeld waarom je je soms de naam van een collega niet kunt herinneren, als je die collega bijvoorbeeld op het strand tegenkomt.

Informatie effectiever opslaan in je geheugen

Er zijn meerdere redenen waarom je brein je op dat moment even in de steek kan laten. Eén van die redenen kan zijn dat je onbewust niet de handigste strategie hebt gekozen om je iemand te herinneren. Merk je het op, dan kun je proberen bijvoorbeeld een specifiek gezichts- of haarkenmerk bij de naam te onthouden, in plaats van de locatie.

De onderzoekers hopen dat de resultaten het begrip van het geheugen vergroten. En dat dit helpt bij de behandeling van mensen met geheugenproblemen.

Waarom pi fout is. (En Tau goed!)

Wiskunde is één grote conventie die op de basisschool begint met dat 1 plus 1 twee is. Alle andere regels komen er in de jaren bij en het wordt er met elk jaar steeds maar minder duidelijk op. Dat wiskundigen – zij studeren er toch maar het langst voor – zich soms tegen de conventies keren is daarom niet vreemd te noemen. Zo geeft deze wiskundige een prachtig alternatief voor pi: Tau. En na het zien van het filmpje ben je absoluut verkocht! Dan hou je ook van Tau.

Kijk het filmpje ook:

(geef de blijde boodschap door aan al je kinderen!)