Slimme Swaab

Je hersenen zijn je leven lang bij je. Ze leren via jouw zintuigen, ze redeneren op basis van beschikbare informatie, en ze sturen je, vaak op basis van allerlei door de evolutie meegegeven drijfveren. Hoe dat allemaal werkt, met hormonen, synapsen en de hele rambam, dat lees je in Dick Swaabs “Wij zijn ons brein”.

Het boek is niet vuistdik, maar wel bijna. En dat mag ook wel, want onze hersenen zijn al interessant als alles goed gaat, maar er valt ook heel veel over te vertellen, wanneer het een keer fout gaat. Van het niet herkennen van je eigen benen, tot een overkookte sexdrive – als er net iets mis is in je brein, dan zijn de mogelijke consequenties legio. Swaab voegt hierbij zijn eigen ervaringen en overdenkingen als neurowetenschapper en zorgt er door een scheiding van mechanismen en termen voor dat de principes begrijpelijk zijn voor zowel leken als ingewijden.

Swaabs boek geeft op die manier inzichten in het hoe en waarom van menselijke keuzes en driften. Bere-interessant voor iedereen met ook maar een klein beetje hersens.

Vier de historische buitenplaats!

Je wist het misschien nog niet, maar 2012 is het jaar van de historische buitenplaats! Wat dat precies inhoudt weet niemand, behalve de Stichting Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012. Gelukkig weten die op hun website hierover het volgende te melden:  ”Hoe meer mensen weten en zien hoe interessant en mooi historische buitenplaatsen zijn, hoe meer draagkracht zal ontstaan voor het behoud en beheer van deze unieke erfgoederen. Zo zal de Stichting een groots openingsevenement organiseren en in samenwerking met de Nederlandse Tuinen Stichting, Erfgoed Vereniging Heemschut en andere partijen publieksevenementen opzetten. Tegelijkertijd beseft de Stichting dat ook jeugdeducatie belangrijk is.”

Over de activiteiten dit jaar is nog niet bijzonder veel te lezen, maar dat wachten we natuurlijk in blijde verwachting af. Wat wél al leuk is, is dat de stichting een lijst met toegankelijke huizen (en buitenplaatsen denken we dan maar) op haar website publiceert. Zo kun je kijken wat er in jouw buurt te doen is op historische-buitenplaatsengebied!

Hoe gaan de goede voornemens?

De eerste weken van Januari zijn geweest! Tijd om de balans op te maken over de goede voornemens van dit jaar. Nu al? Ja, want de meeste zijn alweer gesneuveld.

Of ben je netjes aan het sporten, minder aan het drinken en gezonder aan het eten? Dan vooral zo doorgaan! Maar dikke kans dat je zo ver niet bent gekomen. Hoe dat komt, daarover had ik het al in m’n post van vorig jaar over Betere Voornemens,  ik ook meteen uitleg hoe je je voornemens structureler kunt aanpakken. Lees nog maar een keertje terug! Het is net zo actueel als afgelopen jaar.

Wees daarnaast mild voor jezelf. Sla je één dag je goede voornemen over, dan kun je die de volgende dag gewoon weer oppakken. Dat is het fijne van je voornemens. Die zijn van jou en je kunt ermee doen wat je wil!

Dat kan groener!

De prototype stad is grijs, grauw en van steen, met hier en daar een boom in een perkje. Steden zijn nu eenmaal niet de plek voor overvloedig groen. Daarvoor moet je naar de parken, of naar de randgebieden. Toch? Nou… Dat planten overal kunnen groeien, bewijzen ze wel in de bergen, waar zelfs bomen tussen de rotsen hun wortels vastzetten en graven naar vruchtbare grond. Zelfs op de kaalste rots onder de boomgrens verschijnt groen. Dus waarom zouden planten het niet goed kunnen doen in de stad? Met een beetje hulp welteverstaan. Nou, die hulp krijgen ze dus van de guerilla gardeners.

Guerilla gardening
Guerilla gardening is het planten van groen op onwaarschijnlijke plekken in stedelijke gebieden. Dat kan zijn onder roosters, op de plek van een opgelichte trottoirtegel, of  in het kleine onbeheerde strookje grond bij een voorgevel. Alle onbegroeide kale plekken kunnen doelwit zijn voor dit vriendelijk groene vandalisme. En zelf kun je heel eenvoudig meedoen!

Zelf stadstuinieren
Je stad groener maken? Het is heel eenvoudig! Koop een zakje zaadjes van een makkelijk groeiende plant en ga op stap op een mooie lente-ochtend. Plant je zaadjes rondom lantaarnpalen, licht een trottoirtegel op en strpooi je zaaigoed, of strooi ze op nog een onwaarschijnlijker plek en kijk of de natuur zijn weg vindt. Het is heel leuk als een paar weken later jouw plantjes opkomen en de stad net een beetje leuker maken!


Blufscrabble

Waar de Van Dale meestal uitsluitsel geeft bij twijfelgevallen met Scrabble (en oma onder luid protest “ZURFT” terugneemt op haar bordje), is het bij blufscrabble juist andersom: blijkt “SNOK” in het Groot Woordenboek der Nederlandse Taal te staan, dan is het terugnemen geblazen en zoeken naar een nieuw niet-bestaand woord. Want bij blufscrabble mogen alleen nieuwe woorden worden neergelegd op het verder normale Scrabblebord.

Waarom blufscrabble zo veel leuker is

Scrabbelen met niet-bestaande woorden? Daar is toch niks aan? Je zou inderdaad denken van niet, en bleef het alleen bij het neerleggen van rare woorden, dan had je gelijk. Maar als extra dimensie aan het blufscrabble is er de regel dat je je medespelers moet overtuigen van het nut en het bestaan van het onbekende woord.

Namelijk omdat het de naam is van een nieuw-ontdekte giraffensoort (met twee hoofden) in Andalusië. Of omdat het een vaag gevoel beschrijft, waar in het Nederlands nog nooit een woord voor bedacht is (maar wat wél handig is wanneer je er last van hebt). Omdat het het (geheimgehouden) onderdeel van je wasmachine is, dat de helft van je sokken opeet. Of omdat het een nieuw verschijnsel, een nieuwe uitvinding, of een onbekende poeliersvakterm betreft.

Zijn je medespelers overtuigd, dan mag het woord gelegd worden en punten geteld. Zoniet, dan moet er een nieuw woord worden bedacht, beargumenteerd en neergelegd.

Zo wordt een potje Scrabble een spel dat je creativiteit prikkelt en je debat-vaardigheden een boost geeft. Bovendien is het een oefening in samenwerking. Want een potje blufscrabble kun je alleen maar mét elkaar spelen. Kortom: blufscrabble is stiekem veel leuker dan gewoon Scrabble!

Jouw woorden in het blufwoordenboek

Niet elke blufscrabblevondst is woordenboekwaardig. Maar soms komt er tijdens een potje blufscrabble een woord naar boven dat zó zinneprikkelt dat het eigenlijk wereldkundig moet worden gemaakt. Stuur in dat geval je woord in op www.blufscrabble.nl. Het wordt daar dan (na redactie) opgenomen in het online woordenboek!

Wettelijke garantieperiode in Nederland

Veel mensen denken dat hun recht op garantie ophoudt, twee jaar na aankoop. In de Europese Richtlijn Koop en Garantie is die wettelijke termijn van twee jaar inderdaad opgenomen als minimum binnen de EU. EU-lidstaten kunnen die termijn overnemen, of strenger hanteren, maar onder die twee jaar gaan zitten is niet mogelijk.

In Nederland is ervoor gekozen om de twee jaar niet over te nemen en dus voor ruimere consumentenrechten te gaan. In de Nederlandse wet staat dat het producten ‘deugdelijk’ moet zijn en dat je er dus vaak van mag verwachten dat ze langer dan twee jaar meegaan. In veel gevallen kun je de verkoper dus ook ná de twee jaar garantieperiode nog steeds aanspreken op basis van de Nederlandse wet.

Heb je een product normaal gebruikt, maar gaat het toch voor de verwachte gebruiksperiode stuk? Een wasmachine bijvoorbeeld al binnen vier jaar, of een computer net na de garantietermijn van de fabrikant? Dan kan het zijn dat je een ondeugdelijk product te pakken hebt. In dat geval mag je teruggaan naar de verkoper, die voor een oplossing moet zorgen.

Garantie bijkopen onnodig

In veel gevallen kun je bij een (web)winkel garantie bovenop de standaard tweejaarsgarantie kopen. Gezien de Nederlandse wetgeving is dat veelal niet nodig; de verkoper en fabrikant zijn immers gehouden aan het leveren van dat deugdelijke product. Zo’n verlenging van de garantietermijn is er vaak, om consumenten te laten denken dat zij geen rechten meer hebben zodra hun garantie is afgelopen. Stink daar niet in. En ga terug met uw producten als ze niet naar behoren functioneren!

Empathisch management

Een internationaal bedrijf leiden, dat is voor geen manager een eenvoudige taak. Maar wat is nu de universele waarde die nodig is voor cross-cultureel leiderschap? In deze video legt management-academicus Christopher Adkins uit dat alleen empathie de harten en geesten van de medewerkers kan winnen, ongeacht de werkplek en bredere culturele verschillen.

Voor een slim kind even wachten met de volgende

En ze zitten niet stil aan de Universiteit van Notre Dame. Onderzoek daar wijst uit dat eerste kinderen die meer dan twee jaar ouder zijn dan hun broertjes en zusjes, beter zijn in lezen en rekenen. De positieve effecten werden alleen gemeten bij de oudere kinderen, niet bij de jongere.

De onderzoekers geven een simpele verklaring voor de verschillen. De oudere kinderen krijgen meer onverdeelde tijd van hun ouders en kunnen in die tijd meer van hun ouders leren. Die voorsprong raken ze vervolgens niet meer kwijt.

Of de effecten te compenseren zijn voor de jongere kinderen is niet onderzocht. Maar die kinderen zijn vaak weer socialer en hebben bovendien meer fantasie, omdat niet al hun vragen meteen worden beantwoord.

Kennis blijft automatisch binnenskamers

En uit de categorie interessante hersenfeiten nog een leuk onderzoekje: Professor Gabriel Radvansky van de University of Notre Dame onderzocht dat het passeren van een deuropening geheugenverlies veroorzaakt.

Radvansky liet proefpersonen geheugentaken doen tijdens het lopen door een kamer, en ook tijdens het verlaten van een kamer door een deuropening. Gingen ze door een deur, dan maakten ze meer fouten dan wanneer ze in de kamer bleven, ongeacht de afgelegde afstand.

Radvansky legt het zo uit dat het naar binnen komen, of weggaan door een deur een grens trekt in het proces dat activiteiten van elkaar scheidt en opslaat. “Je herinneren wat je ging doen is lastig, omdat je die beslissing in een andere ruimte maakte. De actie is in een ander hokje opgeslagen.”

Wat natuurlijk ook kan, is dat de nieuwe ruimte voor zoveel extra indrukken zorgt, dat je hersenen tijdelijk afgeleid zijn. Neemt niet weg dat eerder onderzoek ook al heeft aangetoond dat omgevingsfactoren van invloed zijn op het geheugen. Informatie haal je makkelijker terug, wanneer je onder gelijke omstandigheden verkeert als op het moment dat je die informatie leerde.

Waarom bloot werkt in marketing

Weer eens een opmerkelijk onderzoek in de media: Onze hersenen verwerken informatie die met behulp van naakte mensen wordt gebracht, sneller dan met behulp van geklede mensen.

Hoe zit dat precies? Zodra onze hersenen naakte lichamen waarnemen, wordt het verwerken van informatie aan het begin van het bijbehorende hersenproces versneld. Onderzoekers van de Finse University of Tampere en Aalto University onderzochten dat met behulp van proefpersonen, waarvan de hersenactiviteit werd gemeten bij het bekijken van in verschillende gradaties aangeklede mensen hersenactiviteit gemeten.

Afbeeldingen van naakte mensen bleken efficiënter te worden verwerkt. Sterker zelfs: hoe minder kleding, hoe uitgebreider het verwerkingsproces. De reactie van de hersenen was ook het grootst bij de naakte afbeeldingen, waarbij mannenhersenen een voorkeur hebben voor naakte vrouwen. Interessant feitje: bij vrouwen was er geen verschil tussen het kijken naar naakte mannen, of naakte vrouwen.

Als verklaring voor de gemeten verschillen geven de onderzoekers, dat het snel verwerken van ‘seksuele’ informatie belangrijk is voor onze voortplanting. Het zorgt ervoor dat we uit onze omgeving op een efficiënte manier potentiële partners kunnen vissen. Het onderzoek is verder vooral interessant voor advertentiemakers, die weer een extra reden hebben om hun producten naakt aan te laten prijzen.